Bugun...
02-05-2018 12:44:00 büyüt küçült

Op.Dr. Salih Serin - Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

GEBELİK ÖNCESİ VE GEBELİKTE FOLİK ASİT KULLANIMININ ÖNEMİ FOLİK ASİT NEDİR:

Folik asit, koyu yeşil yapraklı gıdalarda bolca bulunan ve suda eriyen B grubu bir vitamindir.  Folat hücre çoğalması ve hücresel canlılığın devamında gereklidir. Yenidoğan ve gebelik döneminde özellikle önemlidir. Normal erişkin bireyler çeşitli vücut depolarında 5 – 20 mg. folik asit bulundururlar. Bunun yarıya yakını karaciğerde depolanır.

 

 FOLİK ASİT EKSİKLİĞİNDE OLUŞAN SEMPTOMLAR:   Folik asit eksikliğinde ishal, iştahsızlık, kilo kaybı, güçsüzlük, ağrılı dil, baş ağrısı, çarpıntı, huzursuzluk, unutkanlık ve davranış bozuklukları gibi şikayetler görülebilir.   Yenidoğanlarda ve çocuklarda büyüme ve gelişme geriliğine, erişkinlerde kansızlığa yol açar. Folik asit eksikliği olan gebelerde düşük doğum ağırlıklı bebekler, erken doğum ve nöral tüp defektli (omurgada açıklık- kafa tasının yokluğu) bebek doğurma yönünden risk altındadırlar.   Folik asit eksikliği kalın bağırsak kanserleri başta olmak üzere birçok kanser türü gelişimi ile de ilişkili bulunmuştur. Folik asit eksikliği ile unutkanlık ve depresyon gelişimi arasında bağlantılar kuran çeşitli çalışmalar da yapılmıştır.

 FOLİK ASİTTEN ZENGİN GIDALAR:   Ispanak, turp otu ve marul gibi yeşil yapraklı sebzeler, narenciyeler ve bazı diğer meyveler, kuru baklagiller ve bezelye doğal folat kaynaklarıdır. Karaciğer ve ekmek mayasında da yüksek miktarlarda folat bulunur.   Tablo 1'de folat ve folik asit içeren bazı yiyecekler görülmektedir. 

Yiyecek          Mikrogram

Dana Ciğeri, pişirilmiş, kızartılmış, 85,2 gr.             185 Mikrogram

Ispanak, dondurulmuş, pişirilmiş, haşlanmış, fincan 100 Mikrogram

Kuru Fasulye, haşlanmış, fincan                                  90 Mikrogram

Bezelye, dondurulmuş, haşlanmış, fincan                   50 Mikrogram

Yerfıstığı, her çeşit, kavrulmuş, 28,4 gr.                     40 Mikrogram

Marul, doğranmış, . fincan                                           40 Mikrogram

Buğday, ham, 2 yemek kaşığı                                      40 Mikrogram

Yumurta, tam, ham, taze, 1 iri                                     25 Mikrogram

Ekmek, tam tahıl, 1 dilim, 28gr.                                  14 Mikrogram

 

 

Gıdalardan alınan fazla folatın sağlık açısından riski yoktur. Folik asit preparatları veya folik asitle zenginleştirilmiş gıdalardan alınan fazla folatın da riski bulunmamaktadır. Suda çözünen bir vitamin olduğu için fazla alım genellikle idrarla atılır.   FOLİK ASİT EKSİKLİĞİNİN NEDENLERİ :  Temel olarak folat eksikliğinin yetersiz alımı, folik asitin bağırsaklardan emiliminde azalma, folik asit ihtiyacının arttığı durumlar, folik asitin vucuttan atılımının arttığı durumlar, ilaç ve alkol kullanımı sayılabilir.  Başlıkları tek tek inceleyecek olursak;  A) Yetersiz alımı:  erken doğan bebekler, yaşlılarda, beslenme bozukluğu olanlarda ve keçi sütü ile beslenenlerde  B) Bağırsak emiliminde azalma: çölyak hastalığı, cerrahi ameliyatlar ile bağırsakların kısaltılması, uzun süre antibiyotiklerin kullanımı, kemik iliği nakli yapılan hastalar. C) İhtiyacın arttığı durumlar: Gebelik, süt verme-emzirme dönemi, çocuklukta gelişme dönemi, kanser hastaları, siroz, diyaliz hastaları, guatr hastaları.  D) Vucuttan atılımının arttığı durumlar: diyaliz hastaları, karaciğer hastalıkları, kalp hastalıkları. E) İlaç ve alkol kullanımı: metotreksat(kanser ilacı) kullanımı, alkol alımı.   GEBELİKTE FOLİK ASİT’İN ÖNEMİ, FOLİK ASİT VE NÖRAL TÜP DEFEKTİNİN İLİŞKİSİ: Gebelikteki folik asit ile ilgili yapılan çalışmalarda; gebelikte fetal ve utero-plasental büyüme ve gelişmeye bağlı olarak folat ihtiyacının arttığı bildirilmektedir.  Nöral tüp defektleri (NTD) gebeliğin erken dönemlerinde beyin ve omurgada kapanma hatası sonucu ortaya çıkan bir grup beyin ve omurga gelişim bozukluğudur. bebeğin gelişiminin 3-4. haftalarında nöral tüpün yanlış ya da tam olmayan kapanması sonucunda oluşan nöral tüp defektleri merkezi sinir sisteminin en sık görülen doğumsal (konjenital) problemleridir.

 

 

Nöral tüp defektlerinin 2 ana formu vardır. En önemlisi kafa kemiklerinin kısmi veya tam yokluğu ile karakterize iken,  diğeri ise omurganın gelişimsel olarak yokluğu veya açık cilt ile karakterize orta hat problemleridir. Bunun birlikte diğer bir tabloda beyin dokusunun gelişmemedir ve bu durum ölümcül bir sorundur, anne karnında yada doğumdan hemen sonra ölümle sonuçlanır.  

Folik asitin ilk kez görülen NTD vakalarını ve NTD tekrar etme oranını %70 oranında bilimsel çalışmalarda kanıtlanmıştır . Ayrıca folik asit içeren multivitamin desteğinin doğumsal ekstremite (kol- bacak) defektleri üzerine koruyucu etkisi olduğu ve folik asit içeren multivitamin desteğinin doğumsal kalp-damar anomalilerini anlamlı olarak azalttığı belirtilmiştir. 

Folik asitin NTD'yi önlemedeki bu etkisinden dolayı 1998'den sonra Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere dünya üzerinde 50'den fazla ülkede zorunlu folik asit zenginleştirme programı başladı. Ülkemizde 2002 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan bir  klavuzda, üreme çağındaki tüm kadınların gebelik öncesi dönemde ve gebeliklerinin ilk üç ayı boyunca günlük folik asit desteği almaları gerektiği belirtilmiştir.

 

 SONUÇ:  Sonuç olarak folik asit eksikliği ve NTD sıklığının yüksek olduğu ülkemizde, birincil korunma sağlayabilmek için gerekli politikaların geliştirilmesinin yaşamsal önemi vardır. Ülkemizde insanların sosyo-ekonomik düzeyleri, kadınların eğitim durumu, folik asit ve nöral tüp defekti hakkındaki bilgi düzeyleri göz önüne alındığında; başta Sağlık Bakanlığı olmak üzere üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları hemen harekete geçmeli, anne adayları ve sağlık personelini bilinçlendirecek programlar düzenlemelidir.

Doğurganlık çağındaki tüm kadınları, gebeliklerini planlamalarının perikonsepsiyonel dönemde folik asit destek tedavisine başlamaları açısından önemi konusunda bilgilendirmek gerekmektedir.

Folik asit eksikliği olan gebeler; kansızlık, düşük doğum ağırlıklı bebek, premature (erken doğum) ve nöral tüp defektli (omurga ve kafatası sorunları olan) bebek doğurma yönünden risk altında olduklarından, kadınların gebelikten 2 ay önce ve gebeliğin ilk 12 haftasında 400 μg/gün folik asit alması çok önemlidir.   Çoğunlukla kadınların gebe kaldıklarını öğrenip doktora başvurmaları, ilk gebelik ayından sonra olmaktadır. Bu durum dikkate alınarak, birçok dünya ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de folik asit zorunlu folik asit zenginleştirme programı başlatılabilir. Bu zenginleştirme programı sayesinde, ülkemizde yüksek olan folik asit eksikliği ve NTD oranı, diğer ülkelerdeki gibi etkin bir biçimde düşürülebilir. 

 

Bu haber 65 defa okunmuştur.
MAKALE YORUMLARI
YAZARIN DİĞER YAZILARI
haber arşivi
ANKETİMİZE KATILIN

Sitemizde Görmek İstediğiniz Haberler Nelerdiren

Yerel Haberler
Ulusal Haberler
Spor Haberleri
Köşe Yazıları
Ekonomi
Güncel
video Haber
foto Haber

Tüm Anketler
NAMAZ VAKİTLERİ
http://www.google.com/analytics